May kalayaan ba kung gutom ang masa?

MAY KALAYAAN BA KUNG GUTOM ANG MASA?

may kalayaan ba / kung gutom ang masa

may magagawa ba / sa palsong sistema

bakit naghahari / ang kapitalista't

masa'y tinapakan / ng tusong burgesya!

bakit patuloy pa / ang sistemang bulok

bakit namumuno'y / pawang trapong bugok

dinggin natin yaong / awiting Tatsulok:

ang dukha'y atin nang / ilagay sa tuktok

ang kapitalismo'y / talagang marahas

na sa dagdag sahod / sadyang umiiwas

ang lipunan dapat / patas at parehas

kaya dagdag sweldo'y / agad isabatas

iyang masang gutom / ay wala ngang laya

pagkat nasa hawla / ng trapo't kuhila

doon ipiniit / ang mayoryang dukha

sa sistemang ganyan / dapat makawala

kaya sambayanan, / tarang magsikilos

at magkapitbisig / tayong mga kapos

paghandaan itong / pakikipagtuos

sa sistemang dapat / nang wakasang lubos

- gregoriovbituinjr.

06.19.2024

* litratong kuha ng makatang gala sa Daang Espanya, Maynila, Hunyo 12, 2024

Pagdalaw ng paruparong itim

PAGDALAW NG PARUPARONG ITIM

may paruparong itim na ligaw

nasok sa silid, biglang lumitaw

tanda ba iyon ng pagkamatay?

may namatay, o dalaw ng patay?

doon sa munti kong barungbarong

ang abang makata'y nagkukulong

na animo'y nilamon ng dragon

gayong alagata ang kahapon

bakit may itim na paruparo

sa mapamahiin, iba ito

ngunit sa akin ang pagkaitim

ay mana dahil ina'y maitim

tulad din ng Itim sa Aprika

dahil ba maitim, masama na

gayong ganyan ang kanilang kulay

na itim ang balat nilang taglay

naalala ko tuloy ang kwento

yaong Black Cat ni Edgar Allan Poe

ang masama, gumawa ng krimen

puti ang balat, budhi ay itim

- gregoriovbituinjr.

06.18.2024

Ang saklad o sakong ng palad

ANG SAKLAD O SAKONG NG PALAD

sa pagitan ng galang-galangan at palad

ang sakong ng palad o tawag nati'y saklad

pansin iyon pag sa balibol nakababad

kita paano maglaro ang mapapalad

na ipinanghahampas ng balibolista

sa saklad nila pinatatama ang bola

sinasanay nilang maigi sa tuwina

kaya kumakapal ang mga saklad nila

ganyan ang pagpalo ng Alas Pilipinas

na pag naglaro animo'y palos sa dulas

sa laro, hampas ng saklad nila'y malakas

habang nilalaro nila'y parehas, patas

sa ating mga balibolista, MABUHAY!

at kami rito'y taospusong nagpupugay!

ipakita pa ninyo ang galing at husay

at hangad namin ang inyong mga tagumpay!

- gregoriovbituinjr.

06.18.2024

Anong nararapat itapon?

ANONG NARARAPAT ITAPON?

saan dapat itapon ang mga basura?

dapat bang itapon sa ilog o kalsada?

saan itatapon ang pambalot ng tinapa?

lalagyan ng pandesal o mga delata?

paano ang mga basurang nabubulok?

itatapon bang tulad ng sistemang bulok?

susunugin ba ito't nakasusulasok?

huwag pagsamahin ang bulok sa di bulok?

paano itatapon ang bugok na trapo?

na katiwalian lang ang laman ng ulo?

ugaling palamara ba'y maibabato?

tulad ng tuso, sukab, gahaman at lilo?

sa daigdig ba'y tambak-tambak na ang plastik?

na kahit sa karagatan ay nakasiksik?

lulutang-lutang, anong ating mahihibik?

kikilos ba tayong walang patumpik-tumpik?

di magandang alaala ba'y matatapon?

tulad ng masasakit na danas mo noon?

o ituturing na aral ang mga iyon?

maitatapon ba ang danas ng kahapon?

paano rin kaya tayo wastong kikilos?

kung mga basura'y hinahayaang lubos?

bakit ba ang basura'y di matapos-tapos?

ay, sa basura'y mayaman tayo, di kapos!

- gregoriovbituinjr.

06.18.2024

* litrato mula sa app game na Word Connect

Alipapâ

ALIPAPÂ

Bubungan Patag, sa Dalawampu Pababâ

di ko batid ang kasagutan, ano kayâ?

hanggang mapalitaw ang sagot: alipapâ

may impit ang bigkas, may tudlik na pakupyâ

at ang UP Diksiyonaryong Filipino

ay akin din namang sinangguning totoo

at ang salitang alipapa'y nakita ko

na 'patag na bubong' ang kahulugan nito

alipapâ ay talipapâ ang katunog

lumang salita bang kaylalim o kaytayog?

o salitang kilala sa mga kanugnog

na magagamit din sa pagtula kong handog

palaisipang ito'y kaylaki ng tulong

upang bokabularyo'y talagang yumabong

tulad ng alipapâ sa 'patag na bubong'

para sa abang makata'y dagdag na dunong

- gregoriovbituinjr.

06.17.2024

* palaisipan mula sa pahayagang Abante, Hunyo 15, 2024, p.10

* mula sa UP Diksiyonayong Filipino, p.36

Condong nakaharang sa Mt. Fuji, gigibain na...

CONDONG NAKAHARANG SA MT. FUJI, GIGIBAIN NA...

photobomb pala ang condong / nakaharang sa Mt. Fuji

kaya nagprotesta roon / ang mamamayan, ang madla

na nagnanais tuluyang / ipagiba ang nasabi

lakas ng kilos-protesta'y / balita sa buong bansa

malapit nang i-turn-over / sa nakabili ng yunit

subalit mga protesta'y / tila di mapatid-patid

sa masa'y nakipulong pa / roon nang paulit-ulit

ang estate developer na / Sekusui House Limited

ang kanilang unang balak / ay labing-isang palapag

hanggang maging sampu na lang / na ang kisame'y mababa

ngunit nakaharang pa rin / ang condo kaya di payag

ang mga nagpo-protestang / nais itong ipagiba

kaya wala nang magawa / ang nasabing developer

nagpasya nang idemolis / ang condo nilang tinayo

ire-refund na lang nila / sa kanilang mga buyer

ang sampung milyong yen bawat / yunit, sa bulsa'y madugo

dahil sa mga protesta / ng mamamayang Hapones

gigibain ang photobomb / na humarang sa Mt. Fuji

at tayo naman, sa Torre / de Manila nagtitiis

na sa estatwa ni Rizal / ay photobomb din ang silbi

- gregoriovbituinjr.

06.17.2024

* ulat mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Hunyo 15, 2024, pahina 5

Kahulugan ng salitang salvage (sal-veydz)

KAHULUGAN NG SALITANG SALVAGE (SAL-VEYDZ)

SALVAGE ay salitang pagligtas ng ari-arian

sa kargamento't barkong lubog ay pagpapalutang

ang salvage ay Ingles na pagsalba ang kahulugan

mula sa panganib ay pagligtas ng kagamitan

subalit ikatlong kahulugan nito'y kaiba

sapagkat salvage ay di mula sa salitang salba

kundi sa salitang salbahe, salbahe talaga

na pagpaslang ng ahente ng estado sa masa

kilala na ng mga tibak ang salitang ito

isang sistema ng karahasan noong marsyalo

dinudukot, nirarampa, sa ilog o sa kanto

na sa mga nakikibaka'y tugon ng gobyerno

extrajudicial killing o EJK ito ngayon

walang wastong proseso sa mga biktima niyon

basta nakursunadahan ang buhay na patapon

nahan ang katarungan? ang madalas nilang tanong

"Hustisyang panlipunan ba'y kailan makakamtan?"

sigaw nila: "Karapatang Pantao, Ipaglaban!"

"Human Rights Defenders Protection Bill, Ipasa Iyan!"

mga panawagang hinihingi'y pananagutan

- gregoriovbituinjr.

06.17.2024

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1092