Lunes, Marso 6, 2023

Agab

AGAB

agab pala'y ibang katawagan sa mga swapang,
tuso't mapagsamantalang nais lang magpayaman
na ginagamit ay ilegal na pamamaraan

anong tawag pag legal namang nagsasamantala?
nandyang ayaw iregular ang manggagawa nila!
pagsasamantala'y naging legal na sa pabrika?

mula sa pawis ng iba'y nagpayaman ang agab
kakainin na ng dukha'y kanilang sinusunggab
tila di na mabusog, patuloy lang sa pagngasab

sila kaya'y biktima rin nitong sistemang bulok?
kaya nagsasamantala ang mga trapo't hayok?
nagpapayaman nang sila'y di na maging dayukdok?

sa ganyang mga tao'y anong dapat nating gawin?
mga kontrabida silang dapat nating kalusin!
walang puso't banta pa sa buhay at bukas natin!

- gregoriovbituinjr.
03.06.2023

* agab (salitang Ilokano): pagpapayaman sa pamamagitan ng ilegal na pamamaraan,  mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 16

Linggo, Marso 5, 2023

Sa paglalakad


SA PAGLALAKAD

patuloy ang paglalakad ko't paglalakbay
di upang hanapin ang pagyaman sa buhay
sayang ang buhay ko kung iyan lang ang pakay
habang iba'y nagugutom at namamatay

kung sakaling sa lakbayin ay mapatigil
di dahil nagsawa na kayâ napahimpil
may dapat nang gawin laban sa mga sutil
na sa laksang mamamayan ay naniniil

saanmang wala ang panlipunang hustisya
asahan mong nandyan kami't nakikibaka
upang kalabanin ang mga palamara,
kuhila, mapangmata't mapagsamantala

lalo't winawasak nila ang kalikasan
sa ngalan ng tubo, luho, at kaunlaran
kung sinisira ang bundok at kagubatan
ng mga korporasyong tuso at gahaman

wasto lamang bakahin ang mapang-abuso
na pera't tutubuin lang ang nasa ulo
binabalewala ang katutubo't mundo
walang pakiramdam, di nagpapakatao

- gregoriovbituinjr.
03.05.2023

Bukas

BUKAS

kinabukasan ang tinatanim
nang balang araw ay may makain
upang mawala ang paninimdim
upang buhay ay mapaunlad din

isang kaunlarang di wawasak
sa kalikasan, bayan, pinitak
sa ating kapwa'y di nanghahamak
ginagawa'y kung ano ang tumpak

pagpapakatao ang palasak
nakatira man sa abang amak
kahit may sugat na nagnanaknak
nakikipagkapwang buong galak

paghandaan ang bukas ng anak
huwag unahin ang yosi't laklak
magtanim, mag-ipon at mag-imbak
nasa lungsod man, bukid o lambak

pangarap ay sistemang parehas
pagkakapantay ang nilalandas
nabubuhay sa lipunang patas
patungo sa maginhawang bukas

- gregoriovbituinjr.
03.05.2023

Sabado, Marso 4, 2023

Kay-agang lumitaw ng buwan

KAY-AGANG LUMITAW NG BUWAN

maaga pa lamang ay lumitaw na yaong buwan
tila nagsasabing ngayon ay di muna uulan
ikalima't kalahati ng hapon nang makunan
nitong selpon habang iba ang pinagninilayan

wala pang natanaw na bituin sa himpapawid
lalo na't maliwanag pa itong buong paligid
ang aking diwata kaya'y anong mensaheng hatid
habang naritong nakapiit pa sa aking silid

- gregoriovbituinjr.
03.04.2023

Biyernes, Marso 3, 2023

Pag-alala sa Buhay-Ilahas (World Wildlife Day)

PAG-ALALA SA BUHAY-ILAHAS

ikatlo ng Marso, World Wildlife Day, alalahanin
ang mga espesye at ilahas sa bayan atin
flora at fauna, halaman at hayop ay alamin
upang ang kaunlaran ay huwag itong sirain

pag patuloy ang mina't kinalbo ang kabundukan
ang mga ilahas ay mawawalan ng tahanan
tulad ng Sierra Madre na tatayuan ng dam
na sisira sa bundok, katubigan, kagubatan

ang stink badger o pantot, lokal na tawag doon
porcupine o landak, pati tamaraw nating iyon
ang pangoline na kilala sa tawag na balintong
ang tarsier o mago o mawumag, pati dugong

ah, kayrami pang matutukoy na buhay-ilahas
huwag ipagkanulo sa kapitalismo't hudas
silang ang puso'y sa pera lang, di pumaparehas
nawa ang sistemang kapitalismo na'y magwakas

kaya ngayong World Wildlife Day, magsama-sama tayo
upang protektahan ang kalikasan at ang mundo
at huwag hayaang ang kaunlaran nilang gusto
ay wawasak sa daigdigan at tahanang ito

- gregoriovbituinjr.
03.03.2023
* ilahas - wild
* buhay-ilahas, buhay-ilang - wildlife
- sinaliksik sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 485

Huwebes, Marso 2, 2023

Nakatitig muli sa langit

NAKATITIG MULI SA LANGIT

kung hindi man daw sa kisame
nakatitig muli sa langit
kanila iyang sinasabi
palad ko ba'y ganyan ginuhit?

nakatunganga sa kawalan
tila raw natuka ng ahas
ano kayang binabantayan?
may swerte kayang namamalas?

sarili'y dedepensahan ko
laban sa akusasyon nila
isipan ko'y nagtatrabaho
sa paksang para sa hustisya

langit ay pilit inaabot
ng kamay kong sanga ng puno
itatala nang di malimot
ang paksang di dapat maglaho

maya-maya lang itutula
ang anumang nadadalumat
madalas mang nakatulala
sa diwata kong kasapakat

oo, ang musa ng panitik
ang bumibigkis ng paksain
mamaya'y aking itititik
ang sa diwa ko'y uusalin

- gregoriovbituinjr.
03.02.2023

Miyerkules, Marso 1, 2023

Sardinas man ang ulam ko

SARDINAS MAN ANG ULAM KO

ulam ay dapat masarap
kahit dama'y naghihirap
maaabot ang pangarap
kung talagang magsisikap

pagsikapang mawala na
iyang bulok na sistema
pati pagsasamantala
at pang-aapi sa masa

kahit sardinas ang ulam
at tubig na maligamgam
aba, ito na'y mainam
upang gutom ay maparam

payak man ang pamumuhay
basta't payapa't palagay
mahalaga'y nabubuhay
nang di naaaping tunay

mahalaga'y may prinsipyo
at sa kapwa'y may respeto
laging nagpapakatao
sardinas man ang ulam ko

- gregoriovbituinjr.
03.01.2023

Trapo at basahan

TRAPO AT BASAHAN bentador ng bayan ang trapo ang turing sa dukha'y basahan trapo'y nanloloko ng tao ayuda ang nasa isipan ano bang a...