Lunes, Hulyo 29, 2024

Kwento - Bigong-Bigo ang Masa

BIGONG-BIGO ANG MASA
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Habang nagrarali pa lang sa tapat ng National Housing Authority (NHA) sa Elliptical Road sa Lungsod Quezon, kung saan doon nagtungo ang bulto ng mga maralitang nagrali muna sa tapat ng Department of Human Settlement and Urban Development (DHSUD) sa Kalayaan Ave., ay napansin ko na ang plakard na tangan ni Aling Ising. Ang nakasulat doon ay daglat ng BBM, na sa paniwala ko at ng may dala ng plakard ay tunay na kalagayan ng maralita - Bigong Bigo ang Masa.

Kaya nilapitan ko si Aling Ising, habang naroon din ang mga kasama niyang sina Aling Isay, Aling Ines, Mang Igme, at Mang Inggo, na siya niyang kagrupo. Agad kong bungad: “Aling Ising, natumbok po ng inyong plakard ang tunay na kalagayan ng masa sa ilalim ng administrasyon ni Marcos Jr. Saludo po ako.”

Sumagot si Aling Ising, “Aba’y bigong bigo naman talaga ang masa sa gobyernong ito. Mantakin mo, pinangakuan tayong may bente pesos na kilo ng bigas, subalit ang nangyari, pamahal ng pamahal ang presyo ng bigas. Iyon ngang nabili ko noong isang araw, P20 ang 1/3 na kilo ng bigas. Ibig sabihin, P60 ang kilo.”

Sumabad naman si Aling Isay, “Ano pa bang aasahan natin sa mga pulitiko kundi pulos pangako. At pangakong napapako. Ibinoboto kasi natin ang mga dinastiya at mga pulitikong di naman natin kauri, na ang tingin sa maralita ay boto lang nila dahil marami tayo, subalit kaytagal nang panahong wala tayong napapala sa kanila kundi pulos pangako.”

“Aba’y nakakakuha naman tayo ng ayuda sa mga pulitikong iyan, ah!” Ang sabi naman ni Mang Inggo. “Kung hindi dahil sa ayudang iyan, wala tayong kakainin.”

“Aba, aba!’ Si Mang Igme, “Tayo’y matagal naging manggagawa sa pabrika, at tayo noon ang nagpapakahirap upang makakain ang ating mga anak. Kailan lang naman sila namimigay ng ayuda, noong nanalasa ang COVID-19. Nakita lang ng mga pulitiko na magandang mamigay sila ng ayuda para sa kanilang boto. Gayong tayong mga manggagawa ang tunay na dahilan kaya umuunlad ang bayan. Tayo ang nagpapakahirap kaya umuunlad ang ekonomya. Hindi ang mga pulitiko.”

“Siya, tama na iyan,” ani Aling Ines. “Maganda naman at napansin mo ang plakard na hawak ni Aling Ising. Pinag-usapan talaga namin iyan, iho, upang masabi naman natin ang talagang kalagayan ng masa, ng kapwa natin maralita.” Ang sabi niya sa akin.

“Oo nga po, Aling Ines, nais ko po sana itong isulat sa aming pahayagang Taliba ng Maralita, na ang totoo po palang kalagayan ng masa ay kitang-kita sa kahulugan ng BBM - Bigong Bigo ang Masa. Kaya marami pong salamat at hinayaan ninyong kunan ko ito ng litrato.” Sabi ko.

“Ikaw pa ba naman. Eh, hindi ka na iba sa amin, at matagal ka rin naman naming nakasama sa laban ng kapwa natin maralita, lalo na sa demolisyon sa Mariana na pinanggalingan namin.” Sabi naman ni Mang Igme.

Si Aling Ising naman, “Etsapuwera pa rin naman tayong maralita. Minsan lang  tayo salimpusa, pag may halalan na naman. Sa usapin pa lang ng 4PH o Pambansang Pabahay para sa Pilipino Program ay hindi na tayo kasama. Dapat may regular kang trabaho at pay slip, at dapat may Pag-ibig ka rin, kung nais mong magkaroon ng maliit na pwesto sa ala-condo na pabahay. Kung talagang kasama tayo roon, dapat batay sa capacity to pay ng maralita at hindi batay sa market value ng mga kapitalista ang pabahay.” 

Napaisip ako sa kanyang mga tinuran. Naputol ang aming pag-uusap nang magsalita na ang lider ng bulto. “Lalakad na tayo, mga kasama, patungo sa SONA.” Kaya kami na’y sama-samang naglakad.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Post-SONA isyu, Hulyo 16-31, 2024, pahina 18-19.

Kalat at dumi

KALAT AT DUMI

animo ang kalsada'y luminis
ang nasabi sa akin ni misis
bagyong Carina na ang nagwalis
gabok, basura't dumi'y inalis

baka iyan ang kasiya-siya
sa ginawa ng bagyong Carina
subalit kayraming nasalanta
na dapat nating tulungan sila

ngunit bakit ba may mga kalat
na basura't plastik, anong ulat
nagbara ba sa kanal ang lekat
ganyan ba'y ating nadadalumat

kahit sa laot ang mga isda
microplastic na ang nginunguya
kaya tiyan nila'y nasisira
pagkat basura'y di mailuwa

ano ngayon ang ating tungkulin
pagkalat ng basura'y di gawin
binabahang lugar ay ayusin
ah, ito'y pag-isipan pa natin

- gregoriovbituinjr.
07.29.2024

* litrato mula sa app game na Word Connect

Linggo, Hulyo 28, 2024

Pag-idlip

PAG-IDLIP

ngayong hapon ay naalimpungatan ako
nakita si alaga, tulog din tulad ko
animo'y nananaginip, aba'y tingnan mo
paa't buntot gumalaw nang kunan ng bidyo

pag tulog ba ako'y pagmamasdan din niya?
ano kayang ginagawa't aking itsura?
pansin ba niyang nagmuta ang aking mata?
o mas uunahin niya'y dagang puntirya?

paumanhin kung siya ang paksa na naman
siya kasi'y isang tapat na kaibigan
sa pag-uwi ko'y nagbibigay kasiyahan
kung may bigat ng loob ay biglang gagaan

sige, alaga, balik tayo sa pagtulog
abutin natin ang pangarap na kaytayog
at bakasakaling makapitas ng niyog
nakainom na, tayo pa ay mabubusog

- gregoriovbituinjr.
07.28.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/reel/882316533741238 

Sakay sa traysikel

SAKAY SA TRAYSIKEL

sakay kami ni misis sa traysikel
nakaupo roon, siya'y siniil
ko ng halik sa pisngi, di napigil
ang damdaming tila walang hilahil

kami'y nagtungo noon sa palengke
at mga kailangan ay binili
noodles, sardinas, okra, talbos, kape,
bigas, buti't di inabot ng gabi

bumili rin ng binhing itatanim
nang umulan, nagpahinga sa lilim
habang naiisip ko nang taimtim
ang nasalanta ng bahang kaylalim

ah, dapat mayroong laman ang bahay
kung umulan man, may kukuning tunay
lalo ngayong di tayo mapalagay
baka may bagyong muling masisilay

sa traysikel sumakay kaming muli
nang sa aming bahay ay makauwi
pahinga muna, sa lakas babawi
bukas itatanim ang bagong binhi

- gregoriovbituinjr.
07.28.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/reel/411971717942142

Sabado, Hulyo 27, 2024

Si alaga

SI ALAGA

nakatunganga sa pinto, tila gustong lumabas 
nang binuksan ko ang pinto, ayaw namang lumabas
gabi na, di umuulan, di siya kumaripas
bumalik sa loob, dito na siya nagpalipas

ganyan si alaga, mayroong higaang sarili
di hinahayaan, baka ako'y di mapakali
aba'y ilang bubuwit na ba ang kanyang nahuli
lalabas siya sa araw, bumabalik sa gabi

kahit paano'y natutuwa kami't may alaga
na animo'y mandaragit, nag-aabang ng daga
kaya nga madalas ang inuulam ko na'y isda
tirang ulo, hasang, buntot, ay sa alagang pusa

tara, alaga ko, sa banig, tayo nang umidlip
naroon ang musa ng panitik sa panaginip
sa pagtulog makata'y patuloy na nag-iisip
sana, nasalanta ng bagyo'y tuluyang masagip

- gregoriovbituinjr.
07.27.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/reel/1043137127245996 

Lumaki akong nagbabaha sa Sampaloc, Maynila pag may bagyo

LUMAKI AKONG NAGBABAHA SA SAMPALOC, MAYNILA PAG MAY BAGYO

asahan mo nang baha sa Sampaloc pag nagbagyo
kaya bata pa lang ako, pagbaha'y nagisnan ko
pinapasok ang loob ng bahay ng tubig-sigwa
bibili nga ng pandesal ay lulusong sa baha

ilang beses palutang-lutang ang tanim ni Ina
kinakapa ko sa baha tanim niyang orkidya
pag may bibilhin sa tindahan, ako ang lulusong
dapat alam mo saan may butas nang di mahulog

nasa kinder pa lamang ako'y akin nang nagisnan
na isang malaking ilog ang highway ng Nagtahan
bababa kami noon ng dyip galing sa Bustillos
pakiwari ko'y kahoy pa ang tulay doong lubos

matapos naman masunog ang likod-bahay namin
sinemento na ang Nagtahan nang ito't tawirin
upang pumasok sa eskwela, maputik ang landas
kaya suot kong sapatos ay may putik madalas

subalit laging nagbabaha pa rin sa Sampaloc
kaya nagbobota pag sa eskwela na'y papasok
pinataasan na ni Ama ang sahig ng bahay
ngunit ang lugar ng Sampaloc ay mababang tunay

sa nakaraang bagyong Carina, muling lumubog
ang aming bahay nang pumasok ang baha sa loob
nagbabalik ang alaala noong ako'y bata
na ako nga pala'y lumaki sa bagyo't pagbaha

- gregoriovbituinjr.
07.27.2024

* litrato ay screenshot sa selpon, mula sa GMA News, Hulyo 24, 2024

Biyernes, Hulyo 26, 2024

Palaisipan

PALAISIPAN

bata pa'y nagsasagot na ako
ng krosword sa samutsaring dyaryo
umaga pa dyaryo'y bibilhin ko
upang krosword ay sagutan dito

sa palaisipan nahahasa
ang aking bokabularyo't diwa
nababatid ang mga salita
sa kasalukuyan, bago't luma

krosword ay malaking naitulong
nang wikang Filipino'y isulong
ang wikang mamahalin mong bugtong
tulad kong nagmamakata ngayon

nakaupo man sa gilid-gilid
sa krosword may tulang malulubid
salitang tinahi ng sinulid
tiyak sa dibdib may sayang hatid

- gregoriovbituinjr.
07.26.2024

* palaisipan mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Hulyo 26, 2024, p.10

Paglalakad

PAGLALAKAD ‎ madalas maglakad ang abang makata upang saliksikin ang mata ng sigwa tanong ay bakit ba laging binabaha di ang mayayaman, kundi...